Activa-Passiva-transactie versus aandelentransactie

25 mei 2016

U wilt een onderneming kopen dan wel verkopen. Als die onderneming in een besloten vennootschap (B.V.) is ondergebracht bestaat er de keuze voor een activa-passiva-transactie dan wel een aandelentransactie. Daar zitten wel wezenlijke verschillen tussen.

Enkele verschillen

Aandelentransactie:

  1. De B.V. wordt gekocht en daarmee de entiteit zelf. Alle rechten en plichten in de B.V. gaan mee over. Het valt te vergelijken met de aankoop van het lucifersdoosje waarin dan de lucifers die er in zitten mee worden gekocht.
  2. De wet schrijft de tussenkomst van een notaris voor.
  3. Voor de verkoper van de aandelen is het verschil in aankoopprijs destijds enerzijds en de huidige verkoopprijs bij een aandelenbezit van minimaal 5% belast in Box II met 25% als deze verkoper in privé handelt. Zitten de te verkopen aandelen zelf weer in een andere vennootschap dan hoeft op grond van de deelnemingsvrijstelling geen belasting te worden betaald over de winst op de aandelen.
  4. De koper op de aandelen kan de over die aandelen betaalde goodwill niet afschrijven. Die goodwill kan koper dus niet van de in te toekomst te betalen vpb/IB aftrekken.

Activa-passiva-transactie

  1. De B.V. wordt niet gekocht. Alleen de gekochte rechten en verplichtingen gaan mee over voor zover dit wordt bedongen. Let op: hierop bestaan uitzonderingen. Wij noemen er enkelen als voorbeeld:
    1. Het personeel wat is verbonden aan de activiteit gaat in beginsel automatisch mee over en daarmee dus ook de daaraan verbonden (achterstallige) betalingsverplichtingen.
    2. Bepaalde rechten welke nauw met een goed zijn verbonden (zoals een garantie op een machine) gaan automatisch mee op de koper over. Dit zijn de zogenaamde kwalitatieve rechten.
    3. De koper die de huurverplichtingen van de verhuurder wil overnemen van de verhuurder kan onder omstandigheden de verhuurder via de rechter verplichten om de koper als nieuwe huurder te accepteren.Met deze transactie wordt dus niet ‘het lucifersdoosje’ gekocht maar een of meerdere lucifers er uit.
  2. Voor een activa-passiva transactie is geen notaris verplicht tenzij de wet voor specifieke activa anders voor schrijft. Te denken valt bijvoorbeeld aan overdracht van een onroerende zaak.
  3. Voor de verkoper-B.V. van het actief is de winst belast voor de vpb.
  4. De koper van het actief kan eventueel betaalde goodwill afschrijven en dat drukt dus op de door de koper in de toekomst te betalen vpb/ IB.

Activa-passiva transactie of aandelentransactie?

Het antwoord hangt af van wat koper en verkoper zelf willen. Wil de koper alles of liever enkele onderdelen? Als voor een aandelentransactie wordt gekozen, wordt dan de koper voor het gemis aan afschrijvingsmogelijkheden op de goodwill geheel of gedeeltelijk gecompenseerd? Verder kunnen er allerlei dwarsverbanden bestaan zoals een zogenaamde change of control bepaling, borgtochten of afspraken met financiers. Ook deze bepalen mede wat voor betrokkenen de best passende transactie is. Een goede keuze en uitvoering staat of valt met het in kaart brengen van alle relevante (commerciële, juridische, financiële en fiscale) aspecten en de juiste afweging daarvan. Teamwork is dan het sleutelwoord.