Advocaat, gedraag je!

08 maart 2018

Advocaten zijn advocaten omdat zij lid zijn van de Orde van Advocaten. Dat geeft hen bijzondere bevoegdheden zoals het mogen aanspannen van procedures. Maar noblesse oblige. Zo is hun gedrag onderworpen aan specifieke beroepsregels. Die regels zijn onder meer verwoord in de zogenaamde gedragsregels. Indien een belanghebbende stelt dat deze zijn geschonden, kan hij daarover klagen bij de beroepsgroep. De sanctie kan variëren van een waarschuwing tot in het uiterste geval een schrapping als lid en daarmee het verlies van de positie als advocaat.

Enkele gedragsregels

In februari 2018 zijn de gedragsregels opnieuw onder de loop genomen en waar nodig aangepast. Onderstaand een tiental regels waar u als cliënt mee te maken kunt hebben.

1.De advocaat mag het vertrouwen in de advocatuur niet schaden.
Deze regel dient ruim te worden uitgelegd. Een advocaat die in zijn vrije tijd op zaterdag bij de Bijenkorf een doos parfum jat, schaadt het vertrouwen. Dat hij daarbij bij wijze van spreken geen toga aan had doet er niet toe.


2.De advocaat dient uitsluitend het belang van zijn cliënt te dienen en voor het overige onafhankelijk te zijn.
Het dienen van twee heren met een tegengesteld belang is uit den boze.

3.De advocaat mag voor verwijzingen geen provisie verkrijgen of geven. Als het gaat om niet-grensoverschrijdend Europees verband bestaat daarop alleen een uitzondering als de advocaat daarbij de kernwaardes van de advocatuur niet schendt en slechts handelt in het belang van de rechtzoekende.
Dit is een hot issue. De onafhankelijkheid van de advocaat is een heilig goed en het ontvangen van een beloning voor verwijzingen past daar niet bij. Overigens worden vaste abonnementsgelden op koppelsites of het daarop adverteren wel toegestaan. Voorwaarde is dan wel dat er een redelijk advertentietarief wordt gerekend zodat niet wordt betaald per verwijzing.

4.De advocaat mag alleen gesprekken opnemen of iemand laten meeluisteren als hij dat op voorhand aan zijn gesprekspartner te kennen heeft gegeven te zullen doen.
Hier heeft de advocaat van doen met een regel die voor een ‘gewone’ burger niet geldt. Deze gewone burger mag wel gesprekken zonder voorafgaande mededeling opnemen en in een procedure gebruiken. Dat kan een reden zijn voor de advocaat om niet zelf dat gesprek te voeren maar dat zijn cliënt te laten doen.

5.De advocaat dient voor ogen te hebben dat een regeling veelal de voorkeur heeft boven een procedure.
De cliënt die wil dat ‘zijn advocaat’ maar dient te procederen omdat Barbertje moet hangen, kan dus op tegengas van die advocaat rekenen.

6.De advocaat mag geen onnodig grievende uitlatingen doen.
Scheldkanonnades overnemen van de cliënt wordt afgestraft.

7.De advocaat dient naar derden toe duidelijk te maken in welke hoedanigheid hij acteert.
De advocaat die sluw denkt te zijn en zich voordoet als makelaar (terwijl hij als advocaat handelt) weet zich dus verzekerd van een terechte klacht.

8.Zekerheden voor de betaling van zijn nota anders dan een voorschot is alleen toegestaan na overleg met de deken.
De deken is het lokale ‘opperhoofd’ waarmee de advocaat dus eerst zal moeten overleggen indien hij bijvoorbeeld een borgtocht aangeboden krijgt als zekerheid voor zijn nota. Nu zal een borgtocht meestal acceptabel worden geacht, maar een kistje met Rolexen niet. Leningen kunnen evenmin al is de grens tussen een openstaande nota en een lening vaag.

9.Over tussen advocaten gevoerde schikkingsonderhandelingen mag de advocaat niets zeggen aan een rechter/arbiter tenzij de andere advocaat dit goed vindt.
Deze regel is terug te voeren op het punt van vertrouwelijkheid en het feit dat advocaten worden geacht onderling vrij te moeten kunnen spreken. De achilleshiel van deze regel zit bij de cliënt. De cliënt heeft namelijk de vrijheid dit wel te vertellen aan een rechter.

10.Tussen advocaten gevoerde vertrouwelijke correspondentie mag door een andere advocaat niet zo maar worden overlegd in een rechterlijke procedure. Correspondentie is pas vertrouwelijk als dit vooraf tussen de bewuste advocaten is afgesproken.
Deze laatste regel is nieuw. Voorheen was alle correspondentie tussen advocaten vertrouwelijk en kon dit niet zo maar worden overgelegd in een procedure. Nu geldt nu pas als het is afgesproken. Als na een dergelijke afspraak een advocaat toch correspondentie wil overleggen, kan dit pas als de andere advocaat daarmee akkoord gaat. Indien dit akkoord uitblijft dient de overleggende advocaat eerst overleg met de deken te voeren.


Gedragsregels geen farce

Door de buitenwacht wordt wel eens gezegd dat klachten over advocaten alleen al worden afgewezen omdat het toch interne vriendjespolitiek is. De werkelijkheid is anders. De Orde van Advocaten wil juist voorkomen dat een rotte appel de rest van het fruit aantast en treedt vaak streng op. Klachten worden regelmatig gehonoreerd. Dat neemt niet weg dat beroepsklagers meestal geen voet aan de grond krijgen en een klager oprecht anders over de klacht kan denken dan de orde. Hoe dan ook: het klachtrecht is een geducht wapen van een klager. Vaak wordt het ook als opmaat gebruikt voor een geldelijke claim bij de civiele rechter. Voor de advocaat wordt het dagelijks handelen continue door deze regels bepaald. Een waarborg waar u als cliënt ook echt iets aan hebt.