LOI van fopspeen tot strop

14 juni 2018

Als ouder zijn we vaak zo zeer gedeformeerd door de praktijk dat we niet meer weten waar het nu eigenlijk om gaat. Zo leeft er het spookbeeld dat wanneer we afspraken onder de vlag van een Letter of Intent (LOI) hangen, alle betrokkenen daarmee de vrijheid hebben om zich aan het daarin bepaalde te onttrekken. Dat is prietpraat van volwassenen. In dat opzicht moeten we beter naar onze kinderen luisteren, want afspraak is afspraak.

Wat spreken we af?

We kennen allerlei wetsbepalingen waarin de totstandkoming en uitwerking van overeenkomsten wordt geregeld. Uitgangspunt daarbij is dat we kunnen afspreken wat we willen. Als partijen zich strak willen binden dienen ze dat dus af te spreken. Willen zij zich daarentegen de vrijheid voorbehouden om, al dan niet onder bepaalde omstandigheden, ongebonden te zijn dan kan dat ook. De meest vergaande vorm van contact wat niet leidt tot een contract (synoniem is voor ‘overeenkomst’) is de bepaling dat partijen de intentie hebben tot een contract te komen, maar zich daartoe niet verplichten en ook zonder enige schadevergoeding alsnog kunnen afhaken. Als dat dan op papier/elektronisch wordt vast gelegd, omwille van het bewijs of psychologie, is dat een schrijven waarin de intentie wordt vastgelegd. Om even chique te doen: een LOI. Dat is een term uit het Angelsaksische recht en komt in ons wetboek niet voor maar past wel in ons wetssysteem.

De mate van vrijheid

Een dergelijke ‘zuivere’ LOI betekent dus dat het partijen vrij staat af te haken. Het venijn schuilt echter in de verleiding om al dan niet bewust in die tekst toch afspraken te maken. Vaak staat boven aan de tekst met vetgedrukte letters ‘LOI’ en wordt aanvankelijk in de tekst gesproken over de intentie die partijen hebben, waarna vervolgens allerlei al dan niet bedoelde harde afspraken worden gemaakt. De mate van vrijheid die partijen zich hebben voorbehouden wordt bepaald door de lading en niet de vlag. Het is de vlag die partijen vaak onthouden en de lading waar zij aan gehouden worden. Contact is contract geworden.

De vlag misleidt

Pas dus op met wat u bespreekt en afspreekt en laat u niet misleiden door de vlag. Geregeld voer ik gesprekken met betrokkenen die dachten zo maar te kunnen afhaken terwijl zij zich volgens de inhoudelijke tekst met handen en voeten hebben gebonden. Uiteraard is behalve de tekst ook de achterliggende bedoeling van partijen van belang om te bepalen of er gebondenheid bestaat. Mogelijk is dat nog een redmiddel maar dan is het wel roeien tegen de stroom op. Veelal kunnen zij met de vlag ‘LOI’ alleen nog hun tranen deppen.

Tot slot

Hiervoor schreef ik dat we in beginsel kunnen afspreken wat we willen. We hebben namelijk contractvrijheid. Daarop bestaan echter veel uitzonderingen. Zo zijn sommige afspraken ongeldig (bijvoorbeeld een proeftijd van 4 maanden in een arbeidscontract) en dienen afspraken schriftelijk te worden vastgelegd om te bestaan (bijvoorbeeld de koopovereenkomst van een woning). Dat heeft echter niets van doen met de vraag waar ik in deze blog over schrijf. Een LOI is, al dan niet schriftelijk vastgelegd, alleen een LOI als er geen bindende afspraken worden gemaakt. Voor menigeen vormt dan de vlag LOI een fopspeen die hem zoet houdt tot en met het tekenen daarvan. Daarna blijkt het een strop te vormen. Voor u is dan van belang te weten wie van de twee partijen u bent.

Frank Linders