Uitbreiding pandrecht bij eigendomsvoorbehoud

13 juni 2016

Zekerheid voor betaling

Als u geld uitleent of goederen of diensten levert die niet direct worden betaald, dan kunt u als zekerheid voor de (terug)betaling daarvan een pandrecht vestigen. Dit pandrecht kan bijvoorbeeld worden gevestigd op bedrijfsmiddelen, inventaris en vorderingen van uw schuldenaar. Als uw vordering niet wordt voldaan, dan kunt u de goederen waarop het pandrecht rust verkopen (en bij vorderingen innen) en zich op de opbrengst verhalen. Bij uitspraak van 3 juni 2016 heeft de Hoge Raad een belangrijke categorie van goederen toegevoegd aan de goederen die kunnen worden verpand. Om ook deze nieuwe categorie van goederen aan uw pandrecht toe te voegen, dient u waarschijnlijk een nieuwe pandakte op te maken.

Waar gaat het om?

Tot 3 juni 2016 werd aangenomen dat zaken die onder eigendomsvoorbehoud worden overgedragen, door de afnemer daarvan nog niet kunnen worden verpand. De onder eigendomsvoorbehoud overgedragen zaken blijven eigendom van de leverancier totdat alle vorderingen waarvoor het eigendomsvoorbehoud is overeengekomen zijn voldaan. De Hoge Raad heeft nu echter beslist dat de afnemer direct na overdracht van de onder eigendomsvoorbehoud overgedragen zaken een “voorwaardelijk eigendomsrecht” verkrijgt. Dat voorwaardelijke eigendomsrecht kan (zoals de Hoge Raad thans heeft beslist) worden verpand. Bij een verpanding van dat voorwaardelijke eigendomsrecht, verkrijgt de pandgever een pandrecht op de volle eigendom van de betreffende zaken als de afnemer aan alle overeengekomen verplichtingen jegens zijn leverancier heeft voldaan. Een eventueel faillissement van de afnemer doet daar niet aan af.

Voorbeeld

Stel: uw afnemer, die nog EUR 500.000,= aan u is verschuldigd, koopt onder eigendomsvoorbehoud een kostbaar teeltsysteem ten behoeve van de tomatenteelt. Kosten: EUR 1.000.000,=. Op enig moment is 95% van de koopprijs voldaan, waarna de afnemer failleert. Onder de oude situatie had u pech en nam de leverancier het teeltsysteem terug of viel het teeltsysteem in de faillissementsboedel als de curator de overige 5% (EUR 50.000,=) nog voldeed. In de nieuwe situatie komt uw pandrechtrecht te rusten op het teeltsysteem als de overige 5% nog wordt voldaan. U zou er zelfs voor kunnen kiezen om zélf de betreffende 5% aan de leverancier te betalen als dat leidt tot een hogere waarde van de verpande goederen. Vervolgens kunt u door uitwinning van het pandrecht (lees: door de verkoop van het teeltsysteem met een waarde van EUR 1.000.000,=), uw vordering op uw afnemer voldaan zien.

Uitbreiding pandrecht

Om deze categorie van zaken aan uw pandrecht toe te voegen, kunt u uw pandakte als volgt (laten) aanvullen: “Ingeval enige zaak of enig vermogensrecht waarop het pandrecht betrekking heeft of dient te hebben onder opschortende voorwaarde aan de pandgever is overgedragen, strekt dat pandrecht zich mede uit tot de voorwaardelijke eigendom van die zaak, respectievelijk tot het voorwaardelijk recht met betrekking tot dat vermogensrecht.

Formaliteiten

Aan de vestiging van bezitloze pandrechten (en aan de aanvulling daarvan) zijn formaliteiten verbonden. Kort gezegd wordt een pandrecht gevestigd bij notariële akte of bij een onderhandse akte die wordt geregistreerd bij de belastingdienst. Is niet aan een of meer van de vestigingsvereisten voldaan, dan komt het pandrecht niet tot stand en heeft u geen zekerheid voor de (terug)betaling van uw vordering.

Zie voor de uitspraak van de Hoge Raad van 3 juni 2016: http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2016:1046

Bij vragen over het bovenstaande en voor een check van uw pandrechten kunt u contact opnemen met Gosse Boeve.