Zorgplicht bank bij fraude met rekening

15 november 2017

Als ondernemer kent u ze waarschijnlijk wel. De factuur met een gele sticker waarop staat vermeld dat het rekeningnummer van uw leverancier is gewijzigd. De oplettende ondernemer verifieert in dat geval natuurlijk de wijziging van het rekeningnummer bij haar leverancier of anderszins. Doet u dat niet, dan bent u uw geld meestal kwijt wanneer achteraf blijkt dat het gaat om een nepfactuur. Kunt u in dit geval nog iets doen? Dat hangt er vanaf. Soms, zo blijkt, kunt u met succes de desbetreffende bank (van het rekeningnummer waarop werd betaald) aanspreken. Hoe dat precies zit wordt uitgelegd in deze blog.

Zorgplicht bank

Banken hebben een maatschappelijke functie. Zij spelen een centrale rol in (onder andere) het betalingsverkeer en zijn bij uitstek deskundig op het gebied van (deze) financiële dienstverlening. De maatschappelijke functie van een bank brengt een bijzondere zorgplicht mee ten opzichte van derden met wiens belangen zij rekening behoort te houden op grond van hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. De reikwijdte van deze zorgplicht hangt af van de omstandigheden van de situatie.

Rechtspraak

Uit de rechtspraak volgt dat een bank die bekend wordt met ongebruikelijk betalingsverkeer op een bankrekening van haar rekeninghouder, onder omstandigheden een onderzoeksplicht heeft. Die omstandigheden zullen aanleiding moeten geven tot twijfel over de toelaatbaarheid van de activiteiten op de rekening. Men spreekt in dat verband wel van subjectieve wetenschap van de bank ten aanzien van het ongebruikelijke transactieverloop. Onder bijzondere omstandigheden dient de bank zich in dat geval ook rekenschap te geven van de risico’s voor derden. Gaat de bank bij haar optreden vervolgens niet voortvarend genoeg te werk, dan schendt zij haar zorgplicht en is zij, in beginsel, aansprakelijk voor de daardoor geleden schade.

Eigen schuld

Daarmee is de kous overigens nog niet af. De benadeelde derde kan ook ‘eigen schuld’ hebben. Een vordering tot schadevergoeding kan om die reden (sterk) worden gematigd. Zo was recent de omstandigheid dat het bij een grote ondernemer ontbrak aan adequate procedures om fraude op te sporen (i.c. de wijziging van rekeningnummers te verifiëren), voor de Rechtbank Amsterdam aanleiding om de vergoedingsplicht van de bank met 50% te verminderen.

Wilt u meer informatie over dit onderwerp, neemt u dan contact op met:

mr. M.J. (Maarten) Blommaert